Bedrijven van vier miljard dollar, 108 AI-start-ups en een markt vol jonge bedrijven met een waarde van maar liefst $50 miljard. Als het om de techsector gaat, kan niemand in ons land om Gent heen. Wat maakt de grond daar zo vruchtbaar voor technologieleiders?

‍

„Vroeger was het moeilijk om een paar miljoen euro op te halen voor je start-up, maar nu kun je dat hier binnen een paar uur doen.” Sinds vorige week is er in Gent nog een 'eenhoorn' te vinden. We hebben het niet over een magisch paard, maar over een tech-start-up die een waarde van 1 miljard dollar heeft bereikt, meestal binnen tien jaar na de oprichting. De Gentse cyberbeveiligingsspecialist Aikido had niet eens zo lang nodig: in slechts drie jaar tijd steeg de waarde naar negen nullen. Na Team.Blue, Lighthouse en Deliverect is Aikido nu al de vierde eenhoorn die de stad Artevelde de afgelopen jaren heeft voortgebracht. De lokale techscene huisvest nu zelfs vier van de zeven Belgische start-ups van miljarden dollars.

Maar het succes van de stad gaat verder dan alleen die miljardenbedrijven. Nergens anders in Vlaanderen worden bijvoorbeeld meer start-ups opgericht op het gebied van kunstmatige intelligentie. Volgens het Planbureau en de Universiteit Gent zijn dat er al 108. Dataprovider Dealroom berekende dat de waarde van lokale start-ups en scale-ups de afgelopen tien jaar is gestegen van €1 miljard naar €50 miljard. Dit maakt Gent tot een van de snelstgroeiende ecosystemen in Europa. Hoe is dit gebeurd?

De peetvader

We zouden dit verhaal kunnen beginnen met Netlog, de sociale netwerksite die eind jaren negentig werd opgericht door techbros Lorenz Bogaert en Toon Coppens, die op zijn hoogtepunt 100 miljoen gebruikers had en ongeveer 80 mensen in dienst had, voordat de strijd tegen het oorspronkelijke, Amerikaanse Facebook werd verloren.

„Maar eigenlijk moet je een andere generatie teruggaan”, corrigeert Louis Jonckheere (41), een sleutelfiguur in de huidige tech-scene, ons telefonisch. Hij is nog steeds CEO van Wintercircus in Gent, de technische tempel van de stad. Tegenwoordig worden in het iconische gebouw aan de Lammerstraat in het zuiden van Gent niet alleen concerten en evenementen gehouden, maar ook een veertigtal tech-start-ups ondergebracht. Maar als voorloper van al deze recente activiteiten wijst Jonckheere op Alain De Taeye, de legendarische oprichter van Tele-Atlas. „Alain is onze peetvader.”

De Taeye was een pionier op het gebied van digitale kaarten. Al in de jaren 80, toen hij als assistent aan de Universiteit Gent werkte, creëerde hij de eerste digitale kaart op een pc. In 1990 werd hij hoofd van Tele-Atlas, dat in 2008 werd overgenomen door TomTom (de fabrikant van GPS-apparaten) voor een kleine 3 miljard euro.

„Tele-Atlas was het eerste grote technologiebedrijf in Gent. Tijdens mijn studie was De Taeye een inspirerend voorbeeld, iemand die echt vooruit keek. Hij zit nog steeds in het TomTom-managementteam, omdat die hardwareapparaten verdwenen zijn, maar de software van Tele-Atlas is springlevend. Ze leveren die digitale kaarten nu aan Microsoft en Uber voor gebruik op smartphones.”

De Netlog-maffia

Na zijn rechtenstudie ging Jonckheere aan de slag bij Netlog. Het Vlaamse Facebook ging ten onder, maar veel start-ups verrezen uit de as, zoals datingplatform Twoo en vastgoedsite Realo. „Netlog bracht enorm veel ambitie en talent samen. De zaden van het Gentse ecosysteem zijn gezaaid in de gevolgen van die ineenstorting.”

Na zijn tijd bij Netlog hebben Jonckheere en enkele medeoprichters verschillende bedrijven opgericht: In The Pocket, bij het grote publiek bekend om zijn Itsme- en Payconiq-apps, en vervolgens, in 2011, Showpad, een softwareplatform voor verkoop- en marketingactiviteiten. In dezelfde periode kwamen belangrijke spelers zoals Silverfin, Teamleader en Rydoo bij de scene. De tweede generatie technologiebedrijven werd geboren.

Het is opvallend hoe vaak de namen van de Netlog-broers en de oprichters van Showpad naar voren komen als we met de derde generatie techspelers praten. „Ik keek echt op naar die jongens toen ik mijn eerste bedrijf startte op mijn zolderkamer”, zegt Gilles Mattelin (35), co-CEO van legal tech-bedrijf Henchman en medeoprichter van Tout Bien, het biermerk van YouTuber Average Rob. „Lorenz Bogaert van Netlog was als een vaderfiguur voor mij.”

Dat is niet alleen omdat deze heren pioniers waren, maar ook omdat ze hun geld en kennis actief investeerden in de dromen en ambities van de jongere generatie. De zogenaamde 'pay it forward'-mentaliteit staat centraal in het Gentse ecosysteem.

Vooruitbetalen

„De term is overgewaaid uit Silicon Valley”, legt Veroniek Collewaert, hoogleraar ondernemerschap aan de Vlerick Business School, uit. „De rolmodellen in Gent zijn uiterst toegankelijk en zeer bereid om hun kennis te delen. Ze brachten de boodschap over dat een idee gewoon een idee is, en dat het verschil echt in de uitvoering zit. En dat het geen zin heeft om alleen in je kamer te zitten denken, maar dat je met elkaar moet praten”, zegt de professor.

Het Wintercircus in de Lammerstraat in het zuiden van Gent speelt in dit opzicht een niet te onderschatten rol. Jonge ondernemers worden met advies en ondersteuning bijgestaan door meer volwassen profielen die komen en gaan. „De feedback van mensen die eerder iets hebben gedaan, die je als jonge startende ondernemer advies kunnen geven, is goud waard”, legt Collewaert uit. „De achterliggende gedachte is dat het uiteindelijk zijn vruchten zal afwerpen.”

Niet alleen door mentoring, maar ook door letterlijk te investeren in elkaars bedrijven, zo blijkt. Ondernemers die al geld hebben verdiend, zijn op zoek naar nieuwe projecten in de lokale start-upscene om hun winst te herinvesteren.

Gigantische sneeuwbal

„Het is een gigantische sneeuwbal die rolt en rolt en steeds groter wordt”, zegt Mattelin, die Henchman in 2024 voor €160 miljoen verkocht aan het Amerikaanse bedrijf LexisNexis en regelmatig in de Lammerstraat te vinden is.

„Vroeger was het maanden hard werken om een paar miljoen euro op te halen, maar nu kun je als starter in het Wintercircus in een paar uur meer dan een miljoen verdienen. Ben je binnen? We sturen elkaar een paar WhatsApp-berichten en dan is het 'kom op, laten we dit doen'.” (lacht)

Toen Aikido, de nieuwste eenhoorn, werd opgericht, ging dat ongeveer zo. „Drie jaar geleden gingen we rond in Gent en vonden al snel investeerders”, zegt medeoprichter Roeland Delrue (36). Onder andere Matthias Geeroms van Lighthouse (dat eind 2024 de status van eenhoorn behaalde, red.) en Louis Jonckheere van Showpad gaven ons geld om de eerste versie van ons product te maken. We hebben het vervolgens voornamelijk binnen het Gentse netwerk getest.”

Aikido is zelfs nog nauwer verweven met de lokale tech-scene dan zijn drie Gentse tegenhangers. Delrue werkte eerder als productmanager bij Jonckheere's Showpad. Jonckheere treedt in mei terug als CEO van Wintercircus om vanuit Chicago de Amerikaanse divisie van Aikido te leiden. „Louis heeft al in de VS gewerkt en veel geleerd van die jaren. We willen het team van 25 personen daar opschalen naar 75 personen. Voor ons is hij de perfecte persoon voor de job.”

Kunstmatige intelligentie

Ondertussen mag de stad Artevelde zich zonder meer de techhoofdstad van ons land noemen. Een recente studie van Vlerick voor het Agentschap voor Innovatie en Ondernemerschap (Vlaio) toont aan dat Gent de best presterende regio in Vlaanderen is. Antwerpen volgt op de voet, met Hasselt, Mechelen en Leuven als aanvulling op de lijst van hotspots.

„Wat Gent anders maakt, is dat het meer van onderop komt”, zegt Collewaert. „De bedrijven zijn daar echt aan het ontstaan. Daar heb je natuurlijk een sterke universiteit voor nodig, maar die heb je elders ook. Het verschil met bijvoorbeeld Leuven is dat het daar allemaal wat academischer blijft. De techscene is meer verbonden met de universiteit en met Imec, maar de stap van universitair onderzoek naar commercialisering is moeilijker, net als in de rest van Vlaanderen.”

Als het gaat om AI-start-ups, kan geen enkele andere Vlaamse stad concurreren met Gent. En dan is er nog de lokale biotechsector, die zich volledig los van de digitale scene ontwikkelt, maar ook wereldspelers heeft zoals Argenx. Het Wintercircus probeert nu verbanden te leggen tussen de twee werelden, maar is daar pas sinds kort mee begonnen.

Internationaal claimt ook de stad Artevelde steeds meer haar plaats. Vorig jaar stond Gent op een indrukwekkende 19e plaats in de subranking 'Density Leaders' van Dealroom in een wereldwijde ranglijst van techhubs. Het aantal bedrijven is relatief hoog in verhouding tot de omvang van de bevolking.

Volgens Jonckheere zal de scene in Londen of Parijs altijd groter blijven, maar hij rangschikt Gent nu in de Europese tweede divisie. „Gent is te vergelijken met steden als Zürich en Genève. Het heeft een sterke universiteit die veel noodzakelijke profielen kan leveren, iedereen kent elkaar, er is vertrouwen, wat zorgt voor een pull-effect. Onderschat niet het voordeel dat kleinschaligheid biedt. En het is ook een prettige plek om te wonen, misschien zelfs beter dan in de echte metropolen.”

Met andere eenhoorns praten

De wens om een miljardenstatus te bereiken is iets dat ons echt motiveert, legt Julie Dumoulin (28) uit. Ze is medeoprichter van de Gentse start-up Spotable, die AI-software gebruikt om bouwbedrijven te helpen bij het opstellen van offertes. „We praten heel vaak met de mensen van de vier Gentse eenhoorns. Misschien gaat het bij ons niet zo snel als bij Aikido, maar we streven ernaar.”

Dumoulin staat momenteel met haar medeoprichters op een beurs in Las Vegas om hun AI-tool te promoten bij Amerikaanse bouwbedrijven. Het richt zich specifiek op het opstellen van offertes voor dakbedekkingswerkzaamheden, wat tijdrovend is omdat er allerlei berekeningen nodig zijn om het aantal dakpannen te tellen. Met hun AI-oplossing op basis van luchtfoto's kan dit in enkele minuten worden gedaan.

Ze hebben een Belgische stand opgericht waar ze wafels en chocolade weggeven. „Er zijn 4.000 dakdekkers in België, maar alleen al in de VS 400.000. We geloven echt dat we wereldwijd een groot verschil kunnen maken voor de bouwsector. Bovendien zien we dat we technologisch gezien een voorsprong hebben op de meeste van onze concurrenten.”

Spotable, dat nu €1,3 miljoen heeft opgehaald, begon in september 2024 in het Wintercircus. „Eerst zaten we met zijn drieën aan een bureau, toen zes, toen acht. Nu zijn we met 17, te veel om in het Wintercircus te blijven, maar we willen niet weg. Dus nu zijn we in de kelder, in een kamer met een klein raam.”

Dumoulin zegt dat de locatie nog te belangrijk is om te vertrekken. „We zien andere, meer ervaren ondernemers rondlopen en proberen contact met hen te maken, en elke twee weken drinken we met het team op het dakterras.” Hun klanten ontmoeten elkaar ook graag in het markante gebouw.

Hard aan het werk

En hoe zit het met de werkcultuur? Op afstand lijkt het misschien aantrekkelijk, maar in de praktijk is het vooral hard werken. „Mijn vriend weet dat mijn laptop altijd meegaat op vakantie”, zegt Dumoulin. Ze heeft ook uitgesloten kinderen te krijgen voor de komende vijf jaar. „De oprichters van ons drieën hebben dit tijdens een diner aan onze partners verteld.”

Het is belangrijk om het ijzer te smeden terwijl het heet is: wie veel geld heeft ingezameld, moet snel handelen. „Als je fondsen inzamelt tegen een waardering van €5 miljoen, zal de investerende partij dat met tien willen vermenigvuldigen”, zegt Aikido-oprichter Roeland Delrue. „We zitten in een markt waar de taart nog niet verdeeld is, dus dat marktaandeel moet je zo snel mogelijk veroveren.”

Een paar jaar geleden gingen Delrue en zijn vriendin altijd op zaterdag naar een restaurant, omdat hij op vrijdagavond vaak nog tot laat aan het werk was op zijn laptop. „In New York is het 14.00 uur, dus als een klant ineens zegt 100.000 euro te willen betalen, wil je die kans niet missen.” Hij is er trots op dat lange dagen of weekendwerk niet verplicht zijn voor de 130 werknemers. Toch doen mensen het vaak vrijwillig. „We hoeven het zeker niet af te dwingen. Het gevoel dat je samen aan het winnen bent speelt ook een rol. Iedereen heeft ook aandelen, dus het bedrijf is ook een beetje van jou. Dat lijkt motiverend.”

‍

‍

‍

‍